Gelenek geçmişle ilgilidir. Her şeyin bir geçmişi, bir geleneği vardır. Geçmişi olmayanın geleceği olmaz derler, doğrudur. Kutsal kitaplar bir geleneğe sahiptir, her biri kendinden öncekine yaslanır. Peygamberler yine aynı geleneğin temsilcileridir. Her biri bir zincirin halkaları gibidir.

İnsanlar, toplumlar bir geleneğe sahiptirler. Bilgi, bilim yine geleneği olan bir birikimin sonucu olarak bugün önümüzü aydınlatmaktadır. Ne var ki geleneği aşırı yüceltmek, geleneği adeta geleceğin önüne barikat yapmak insanı yorgun düşürmüştür.

Geçmişle bağ kurup geleceğe yelken açmak, birikmiş tecrübe üzerine yeni şeyler eklemektir. Geçmişe bağımlı hale gelmek, kahramanlaştırılan geçmişin karşısında küçülmek ve çerçöp görünümü vermek ise tedavi edilmeyi gerektiren bir durumdur.

İnsanlığın birikmiş tecrübesi olan gelenek, bilimle akılla çatıştırılmamalı; diğer taraftan da kutsallaştırılmamalı, eleştiriye kapatılmamalıdır. "Onlar bir ümmetti, gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandıklarınız sizindir. Siz, onların yaptıklarından sorumlu değilsiniz." (Bakara,134).

Kur'an, bu ayeti ile kişinin kendinden uzaklaşmadan geçmişiyle bağ kurmasını ister. Öte yandan, yaşanan dönemden kopmamayı (İbnü'l-vakt) yani vaktin çocuğu olmayı telkin ederek, gelenek tasavvurumuzu inşa eder.